İran, PKK'nın yan kolu PJAK'ın ülkesindeki faaliyetleri nedeniyle Kuzey Irak'taki bazı bölgeleri bombalıyor. İddialara göre, İran birlikleri sınırı geçti. ABD'der, İran'a hiçbir tepki yok. Peki, Türkiye neden engelleniyor?
Cemal Subaşı / Tempo
İran'ın, Kuzey Irak'a yönelik harekatına ilişkin haberler, Talabani'ye ve Barzani'ye bağlı Peyamner ile Puk-Media internet siteleri tarafından dünya kamuoyuna duyuruluyor. Bu haberlere göre, İran ordusu, PKK'nın yan kolu PJAK (Partiya Jiyana Azadiya Kürdistan - Kürdistan Özgür Hayat Partisi) nedeniyle sınırdaki Kandil, Hacıümran, Hınere ve Hakurk bölgelerini bombalıyor. PJAK'ın, İran'da 2 bin 500 civarında militanı olduğu ilare sürülüyor.
Haberlerin ardından, Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri ve Irak Devlet Başkanı Celal Talabani ile Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani, İran'ı kınadı. Liderler ABD ve AB başta olmak üzere, İran'a baskı uygulanmasını istedi. Ancak bu ülkelerden İran'a tepki gelmedi.
Kuzey Irak yönetiminin iddialarına göre, bir İran uçağından, sınırdaki bazı köylere bildiriler atıldı. Bildirilerde, "İran, birkaç gün kadar buraları bombalayacak" yazıyordu. Nitekim, Peyamner internet sitesine demeç veren bir peşmerge sözcüsü, stratejik noktalarda bulunan beş köyün boşaltıldığını ve köylülerin göç etmeye başladığını ileri sürdü.
'Türkiye kalıcı olur' korkusu
Akıllara takılan soru şu: Türkiye, İran gibi neden Kuzey Irak'taki PKK kamplarını vuramıyor? İran, PJAKkendi toprak bütünlüğüne saldırıda bulunduğu için Kuzey Irak'a giriyor. Ancak, Türkiye'nin olası harekatına, ABD ve AB karşı çıkıyor İstanbul Kültür Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi Öğretim Üyesi ve Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etütler Vakfı (TESEV) Dış Politika Programı Direktörü Doç. Dr. Mensur Akgün, gerekçeleri şöyle sıralıyor:
" ABD ile İran arasında hemen hiç ilişki yok. İran'da, ABD'nin büyükelçiliği bile bulunmuyor. ABD'nin caydırıcı olabilmesi için tek yol, müdahale etmek. Ancak, PJAK nedeniyle müdahale etmek söz konusu değil." Doç. Dr. Mensur Akgün, ABD'nin Türkiye'yi tehdit etmediğini, telkinde bulunduğunu söylüyor: "Türkiye, karar verir de, kendi ulusal çıkarlarının buna uygun olduğu kararına varırsa, -ki şu ana kadar inanmıyor gibi- ABD bu konuda ikna edilebilir. ABD, Irak'taki varlığının tehlikeye girmemesi ve kaosun daha da artmaması için Türkiye'ye bu telkinde bulunuyor. Ayrıca Türkiye, Kuzey Irak'a girerse, 'kalıcı olur' korkusu var. Bu, İran için geçerli değil. Aksine, Irak bölünürse, topraklarının bir bölümü zaten İran'ın nüfuzu altına girecek. Yani Türkiye gibi bölünme korkusu yok." Sonuçta İran'ın, ABD ile ekonomik ve siyasi ilişkileri olmadığı için Kuzey Irak'a rahatlıkla girip çıkıyor. Türkiye ise, ilişkilerinin zarar görmemesi için ABD'nin, "Kuzey Irak'a girme" uyarısını ciddiye alıyor.
|
